Αρχική > Uncategorized > Canto General -Neruda.

Canto General -Neruda.

Μαρτίου 7, 2014 Σχολιάστε Go to comments

Το κείμενο το αντέγραψα απο εδώ

Η επαναστατική επικαιρότητα του Canto General
Του Νικόλαου Μόττα

Το Κάντο Χενεράλ (Canto General) είναι η γνωστότερη συλλογή ποιημάτων ενός εκ των σημαντικότερων προσωπικοτήτων που γέννησε η Λατινική Αμερική τον 20ο αιώνα – του χιλιανού Πάμπλο Νερούδα. Στην Ελλάδα έγινε ευρύτερα γνωστό στο πλατύ κοινό μέσω του «παντρέματος» των στίχων του Νερούδα με τις μελωδίες του Μίκη Θεοδωράκη, στο ομώνυμο μουσικό έργο που γράφτηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1970.

Το Κάντο Χενεράλ, που εκδόθηκε γιά πρώτη φορά στο Μεξικό το 1950, αποτελείται από 15 τμηματικά μέρη και 231 ποιήματα. Η ανεκτίμητη αξία του έχει δύο όψεις: η πρώτη είναι η καθαρά φιλολογική-πολιτιστική ως αυτοτελούς ποιητικού έργου και η δεύτερη είναι η πολιτική του διάσταση. Συμβολίζοντας το πάθος του Νερούδα γιά τη Λατινική Αμερική, το Κάντο Χενεράλ αποτελεί μιά εμβληματικά ποιητική απόδοση της σύγχρονης πολιτικής ιστορίας της ηπείρου. Μέσα από ένα μαρξιστικό – και ταυτόχρονα ουμανιστικό – πρίσμα, ο Νερούδα σκιαγραφεί τον αγώνα της Νότιας Αμερικής γιά ανεξαρτησία από τα δεσμά της αποικιοκρατίας και του ιμπεριαλισμού.

Μέσα από την ποίηση του ο Νερούδα «ξαναβαφτίζει» τη Λατινική ήπειρο, δίνοντας μιά νέα διάσταση στην έννοια του Παναμερικανισμού. Η κοινή ταυτότητα των λαών της Αμερικής περνάει μέσα από την συνεχή αντίσταση, τους λαϊκούς και αντι-ιμπεριαλιστικούς αγώνες, την πάλη γιά ελευθερία και κοινωνική δικαιοσύνη. Το Κάντο Χενεράλ περνάει αυτήν την αίσθηση με τον πλέον λυρικό τρόπο, που όμοιος του δεν έχει υπάρξει στην ισπανόφωνη λογοτεχνία και ποίηση από την εποχή του Φεδερικό Γκαρθία Λόρκα. Η σημαντικότερη ίσως συμβολή του έργου του Νερούδα στους αγώνες των λατινοαμερικανικών λαών είναι ίσως το γεγονός ότι εξέφρασε την αγωνία, την αξιοπρέπεια και την ασίγαστη θέληση γιά ελευθερία, σε εποχές όπου η απροκάλυπτη κυριαρχία των ξένων μονοπωλίων συνδιάζονταν με αυταρχικές διακυβερνήσεις τοπικών δικτατορίσκων, συνήθως πιστών στην υπερδύναμη και τα ισχυρά οικονομικά συμφέροντα. Άλλωστε, κατά την περίοδο που γράφτηκε το Κάντο Χενεράλ (1938-1950), ο Νερούδα είχε την ευκαιρία να ζήσει – αλλά και να παρατηρήσει – πολλά γεγονότα που συνέβαλαν στην μαρξιστική συνειδητοποίηση του. Από την ανελευθερία και πολιτική αστάθεια στη Χιλή μέχρι την άνοδο του φασισμού στην Ευρώπη και την παγίωση του επεμβατισμού των Ηνωμένων Πολιτειών στη Ν.Αμερική.

Χαρακτηριστικό το ποίημα «La United Fruit Co.», το οποίο πραγματεύεται – με τρόπο δεικτικό και λυρικά ειρωνικό – την «μοιρασιά» της Λατινικής Αμερικής από την υπερδύναμη και τις πολιτικές της μαριονέτες:

«Όταν εσήμανε η τρομπέτα ήταν όλα
πανέτοιμα πάνω στη γη κι ο Γεχωβάς
μοίρασε τη δημιουργία του στην CocaCola,
στην Anaconda, στη Ford Motors
και άλλες εταιρείες. Η United Fruit
πήρε όμως στο μερίδιό της ότι
πιο ζουμερό έχουμε στην Ισπανοαμερική:
πήρε το κεντρικό μέρος της γης μου,
τη γλυκειά μέση της Κεντρικής Αμερικής
και Βάφτισε πάλι τις χώρες λέγοντάς τες
“Δημοκρατίες της Μπανάνας”. Πάνω
από τους κοιμισμένους νεκρούς, πάνω
από τους ανήσυχους ήρωές μας
που κατακτήσανε το μεγαλείο,
τα λάβαρα και την ελευθερία,
έστησε εκεί μια όπερα μπούφα(…)
με τις μύγες Τρουχίλλιο, μύγες Τάτσο,
μύγες Καρίας, μύγες Μαρτίνες,
μύγες Ουμπίκο, μύγες αλειμμένες
με ταπεινό αίμα και με μαρμελάδα,
και μεθυσμένες μύγες ζουζουνίστρες
πάνω από από τους λαΐκούς τάφους, μύγες
του τσίρκου, γνωστικές που όλο βομβούν,
μύγες που έχουν σπουδάσει τυραννία.(…)»

Στο σύνολο του το Κάντο Χενεράλ αποτελεί μιά «ποιητική εγκυκλοπαίδεια» των πολιτικών και κοινωνικών παθών της λατινοαμερικάνικης ηπείρου του 20ου αιώνα. Οι λέξεις του Πάμπλο Νερούδα φτάνουν βαθιά στην καρδιά του συλλογικού φαντασιακού των λατινοαμερικάνων και αποκαλύπτουν τις πληγές της ισπανικής αποικιοκρατίας, του βίαιου αφανισμού των τοπικών πολιτισμών από τους «πολιτισμένους ευρωπαίους» αλλά και την συνεχή πάλη των τάξεων σε μιά ήπειρο αφαιμαγμένη από τον επιθετικό ιμπεριαλισμό και τα καπιταλιστικά του κατάλοιπα. Γιά το Μίκη Θεοδωράκη, ο οποίος γνώρισε προσωπικά το νομπελίστα ποιητή, το Κάντο Χενεράλ «είναι ένα ζωντανό ημερολόγιο» που περιγράφει ένα «βιασμό, κατ’ εξακολούθηση, με τα ίδια θύματα και τους ίδιους θύτες… Ένα επίκαιρα πολιτικό, διεθνιστικό έργο – καταγγελία γιά τους κρατούντες» (Ριζοσπάστης, 15/7/2005). Εδώ αξίζει να σημειωθεί ότι ο ίδιος ο Σαλβαδόρ Αλιέντε είχε ζητήσει επισήμως από τον Θεοδωράκη να μελοποιήσει το Κάντο Χενεράλ, ενώ ο Νερούδα παραβρέθηκε στις πρόβες του κορυφαίου έλληνα συνθέτη με τη Μαρία Φαραντούρη και τον Πέτρο Πανδή.

Ο Πάμπλο Νερούδα δεν έζησε γιά να ακούσει την ολοκληρωμένη έκδοση του μελοποιημένου Κάντο Χενεράλ, ενός αριστουργήματος μουσικής και ποιητικής πανδαισίας. Έχοντας δεί τη χώρα του να πέφτει στα αιματοβαμμένα χέρια του δικτάτορα Αουγκούστο Πινοσέτ, ο Νερούδα πέθανε στις 23 Σεπτεμβρίου του 1973 στο Σαντιάγκο. Ο λαός της Χιλής, που είχε εκτιμήσει το πολιτισμικό αλλά και πολιτικό έργο που άφησε πίσω του ο Νερούδα, ξέσπασε σε μιά πρώτη μαζική αντιδικτατορική διαδήλωση κατά τη διάρκεια της κηδείας του ποιητή. Έτσι, τόσο με το Κάντο Χενεράλ όσο και με το υπόλοιπο ποιητικό του έργο, ο Πάμπλο Νερούδα έμεινε στην ιστορία ως ένα αξιομνημόνευτο παράδειγμα διανοούμενου-μαχητή, ο οποίος χρησιμοποίησε την πένα του ως το ιδεολογικό του «τουφέκι», στη μάχη γιά τη δημιουργία ενός καλύτερου και δικαιότερου κόσμου. Το πνευματικό του παιδί, το επαναστατικό Κάντο Χενεράλ – ή «Γενικό Άσμα» στην ελληνική – παραμένει μέχρι και σήμερα, 61 χρόνια μετά την πρώτη δημοσίευση του, επίκαιρο και αποκαλυπτικό. Ακόμη και χωρίς την παρουσία αδίστακτων δυναστών, όπως ο Πινοσέτ, ο Μπατίστα η ο Τρουχίγιο, η λατινοαμερικάνικη ήπειρος συνεχίζει να αποτελεί μέρος της διεθνούς σκακιέρας του σύγχρονου ιμπεριαλισμού. Η «φωνή» του Πάμπλο Νερούδα – φωνή των καθημερινών ανθρώπων που ζουν στο πετσί τους την εξάπλωση του νεοφιλελευθερισμού στην Κεντρική και Νότια Αμερική – ηχεί δυνατά σήμερα μέσα απ’ το Κάντο Χενεράλ:

«Πατρίδα, έχεις γεννηθεί από ξυλοκόπους,
απο τέκνα αβάφτιστα, απο μαραγκούς,
απο κείνους που δώσαν σαν παράξενο πουλί
μια σταγόνα αίμα πετούμενο
και σήμερα θα γεννηθείς και πάλι σκληρή,
μες απο εκεί που ο προδότης και ο δεσμοφύλακας
σε πιστεύανε παντοτινά θαμμένη.
Σήμερα, όπως και τότε, θα γεννηθείς απ’ το λαό.
Σήμερα θα βγεις μες απ’ το κάρβουνο και τη δρόσι.
Σήμερα θα καταφέρεις να τραντάξεις τις πόρτες
με χέρια κακοπαθιασμένα, με κομμάτια
ψυχής που περισώθηκε, με δέσμες
από βλέμματα που ο θάνατος δεν έσβησε:
εργαλεία φοβερά
κάτω απ’ τα κουρέλια, έτοιμα για τη μάχη»

  1. Οκτωβρίου 22, 2012 στο 12:56 πμ

    Γεια
    αν θες διαβασε το ποστ μου :
    http://anisixosblog.blogspot.gr/2012/10/blog-post_21.html

    θελω τη γνωμη σου σαν μπλογκερ. εσυ πως θα ενιωθες στη θεση μου; θα ενιωθες το ιδιο; εχεις περασει ποτε την ιδια φαση με μενα; να σου λειπουν εντονα πραγματα απο το παρελθον; και πως το αντιμετωπισες και πηγες παρακατω;

    απαντα αν θες στο ποστ μου.

    ευχαριστω.

  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s